Isa sa pinakamarumi, magulo, makalat, at puno ng kasinungalingang pangyayari na kailangang pagdaanan ng Pilipinas sa bawat anim na taon ay ang halalan ng mga opisyal ng gobyerno. Nung una kong malaman ang tungkol sa pambansang halalan noong 1995, naging interesado ako. Pero habang tumagal ang panahon, sa mga nasaksihan ko sa pangangampanya ng mga kandidato, ay nawawalan ako ng gana na makiisa. Natatawa na lang ako sa mga personalidad na gustong maging politiko, mga desperadong tao.
Ilang buwan pa man bago ang takdang araw ng legal na simula ng pangangampanya ay hayan na ang mga may balak tumakbo at kanya-kanya nang paskil ng mga pagmumukha nilang hindi kaaya-aya sa kung saan sulok. Sila yung mga nagkukunyariang bumabati sa inyo ng maligayang Pasko o masayang araw ng piyesta. Sila ren yung mga pulitikong nasa posisyon na naglalagay ng ‘Ang proyektong ito ay hatid sa inyo ni Mayor Mandarambong‘ sa mga pinapatayong waiting shed sa bawat kanto. Sila yung mga nagpapamukha sa tao ng kanilang kabaitan sa TV ads na wala namang produktong iniendorso, tapos mapapaisip ka na lang na, ‘Para saan kaya yun?‘
Sa panahon naman na pwede na mangampanya e hayan at nadadagdagan ng 49% ang araw-araw na pagtaas ng dami ng basura sa Maynila. Ito ay dahil sa sandamakmak na posters, streamers, fliers, at kung anu-ano pang bagay na kinakabitan ng mukha ng mga kandidato. May mga itinakda na raw na lagayan ng campaign materials ang Comelec pero tila wala namang pumapansin dito. Hayan, sige pa rin ang kabit ng mga posters at streamers nila kung saan-saan.
Sa kampanya din lumalabas ang kung anu-anong paninira sa kapwa. Mabuti sana kung creative pero puro mga cheap at walang kwenta ang banatan. Hindi man lang entertaining. Nandyan din ang balimbingan. At pag nagkapikunan e nagpapasabugan na sila ng sasakyan. Minsan ay nagbabarilan. At nagtatagaan.
Katawa-tawa din ang mga personalidad na sumasali sa eleksyon. Ang Pilipinas na yata ang pinakamaraming artistang politiko. O at least ginagawang stepping stone kumbaga ang pag-aartista bago mamulitika. Kapag nakabuo na ng jologs fanbase tsaka tatakbo sa halalan. Pero wala naman talaga silang alam sa tamang paggawa ng trabaho nila. Bukod sa artista, nandyan din ang mga napatunayang kriminal, mga suspek sa pagnanakaw sa gobyerno, suspek sa murder, napatunayang nang-rape, napatunayang nandaya sa halalan, pangulo na gustong maging kongresman (tsktsk), baklang chikador, pasexy star… parang sirkus lang ang pulitika dito. Makikita mo rin sa larawan pa lang yung mga tipong magnanakaw lang at magpapasarap. Nandyan yung mga nakangisi sa larawan nila na mukhang may maitim na singit, este balak.
Tila naman humahalimuyak tuwing panahon ng kampanya dahil sa mabubulaklak na pananalita ng mga kandidato. Nandyang magsasabi sila na tatapusin ang kahirapan, tatapusin ang katiwalian, pauunalarin ang buhay, susugpuin ang kasamaan, magbibigay ng trabaho, bababa ang presyo ng bilihin, magkaka-helicopter ang bawat Pilipino at iba pang mga pangungusap na tiyak na makakatanggap ng pasadong marka sa pandinig ng masang tamad mag-isip.
At bago pa tuluyang mahalal sa pwesto ang mga buwitre, dadaan muna sila sa matinik at walang sinasantong Comelec. Sila ang pinakamagaling na komisyon sa Pilipinas. Hindi sila inutil. Punong-puno sila ng kwenta. Magaling. Laging handa. Hindi na nila hinihintay na may magreklamo pa dahil lang nagsabit si ganito ng poster sa maling lugar. Diskwalipikado agad yan basta’t nandyan ang ebidensya. Lumampas sa oras na palugit sa kampanya sa TV? Sos, wag ka nang umasang matutuloy pa ang kampanya mo. Dahil yari ka sa Comelec, ang matikas na tagapagbantay sa maayos, malinis, walang aberya, walang dayaan, pantay at world-class na halalan.
Pagkatapos ng bilangan ng boto at nakaupo na sila sa pwesto, ayan na. Party time na para sa mga napili ng mga Pilipinong naloko, nagpaloko, nabusog, napatawa, nabili, naholdap at natakot ng mga kandidato. At good luck talaga sa Pilipinas kapag nanalo ang mga kagaya ni Lito Lapid at ni Ara Mina. *hikab*
Apir!
Isa sa mga dahilan kung bakit napaka-twisted ng ating pamayanan ngayon ay dahil sa mga patalastas o commercials sa TV. Para kase maging mabenta ang produkto, kelangang paminsan-minsan e bolahin, paikutin, lituhin o sadyang pasakitin lang ang ulo ng mga mamimili. At dahil d’yan ay binubuksan ko ang bagong kategorya dito: ang Patalastas.
Pang buena mano sa kategoryang ito ay ang isang patalastas na medyo bago pa ng kaunti. Ito ay ang patalastas ng Nestlé Coffee Mate. Heto s’ya:
Gustong iparating ng Nestlé na ang produkto nilang ito e para sa mga health conscious. Okay na sana kahit papaano, pero puro loopholes ang commercial nila.
Unang-una, bakit ayaw ipakain nung babae yung mga pagkain? E bakit n’yo pa hinayin yan? Hindi naman mukhang hotel yan. Sa tingin ko e bahay n’yo talaga yan at malamang kayo o kasambahay n’yo ang naghanda. E kung kasambahay n’yo naman ang naghanda, malamang dapat noon pa nila alam na hindi ka kumakain n’yan? At bakit hindi alam ng lalake na ayaw pala ng babae sa mga ganung pagkain? Napakawalang-kwenta mo namang boypren o asawa. O kapatid. Baka naman business partners lang sila? Aba, mga hitad!
Eto pa. Sige, ipagpalagay naten na 0 grams trans fat nga ang Coffee Mate, e kumusta naman ang tone-toneladang caffeine sa kape . Kase para sa kape naman talaga yan, ‘di ba? Hindi naman lahat ng gumagamit n’yan e sa soy coffee nilalagay yan. Sa purong kape talaga nila hinahalo yan. At gawa ren ng Nestlé ang Nescafe. Hmm, sa bagay, kung puro caffeine lang at wala nang fats e mas matagal mamamatay ang mga umiinom. Mas marami ang maiinom nilang kape, mas marami ang mabebenta ng Nestlé.
Isa yata ito sa mga alituntunin sa paggawa ng patalastas: Kung nakakaloko ang ibebenta mo at medyo malabo ang mensahe, gumamit ng magandang babae para hindi masyadong halata.
Apir!
May bago na namang laban ang mga Pinoy na mainit ang dugo sa mga banyagang nakakapuna sa atin. Kamakailan kase ay may mga sinabing hindi maganda (pero may bahid ng katotohanan) ang isang Amerikanong komedyante sa radyo na si Adam Carolla. Kung wala kayong alam sa mga pinagsasabi n’ya, makinig muna dito bago ituloy ang pagbabasa.
Mabilis na kumalat ang balita sa mga lokal na blogs tungkol sa pahayag nyang ito. Marami ang agad nag-panting ang tenga at uminit ang mga ulo. Galit na galit agad sa banyagang sumira sa imahe ng ating pambansang kamao ng ganun ganun na lamang. Kung nandito malamang si Adam ay baka nagripuhan na lang s’ya bigla sa tagiliran ng walang anu-ano. Mabilis ang paghihimagsik ng lahing Pilipino.
Kung titingnan ito ng isang neutral na tao, may point naman talaga si Adam sa mga sinabi n’ya. Totoo naman na tumitigil ang Pilipinas tuwing may laban si Pacman e. Sa gitna kase ng kabulukan ng ating bansa ay merong isang taong karangalan ang naibibigay sa atin kaya ganun na lamang ang ating tuwa sa kanya. Kung sa ibang bansa nga naman ito nangyari ay hindi ganun kalaki ang karangalan na matatanggap ni Manny. Yun ang hindi maiintindihan ni Adam kahit kailan. Iba kase ang kultura nila doon. Napakaraming magagaling na tao doon na kung ikukumpara ang ambag sa bansa nila sa mga parangal at tagumpay na naabot ni Manny ay walang masasabi ang ating pambansang kamao. Nandyan ang mga scientist, artista, at kung sinu-sino pang mga idolo sa kanila. Pero hindi sila sinasamba doon ng gaya dito sa atin. Maraming humahanga sa kanila pero hindi tumitigil ang mundo nila sa mga taong yun.
Mas pinasama pa ito ng pagtakbo ni Manny sa kongreso. Sa akin lamang ay gusto kong matalo s’ya. Ewan ko kung bakit hindi pa s’ya nadala nung una. Oo, hanga ako sa kanya bilang boksingero pero isa sa pinakapangit na galaw n’ya ang pagpasok sa pulitika. Marahil ay naudyukan lamang s’ya ng kung sino o talagang sariling desisyon, pero mali talaga. Masisira lamang ang imahe n’yang ilang taon n’yang tinayo. Mas titingalain ka ng mga tao kung tumutulong ka sa bayan kahit hindi ka politiko. Kase ang mga ginagastos ng mga politiko para paunlarin ang bansa ay hindi naman nanggaling sa sarili nilang bulsa. Sa mga tao din galing yun. Binabawasan pa nga nila e.
Dun sa ibang sinabi ni Adam (yung tungkol sa pagtanggi ni Manny sa drug test at sa sex stores) ay wala na akong masyadong pakialam. Una, desisyon ng kampo ni Manny yun, bahala na sila dun. At ikalawa, meron naman talagang tindahan ng aliw dito sa Pinas. Tama naman yung kasama n’ya na sa Thailand nga yata yung gusto n’yang tukuyin pero meron din naman dito sa Pinas. Opinyon n’ya yung karamihan sa mga pinagsasabi n’ya. Oo, nakakainsulto ang pagkakasabi n’ya sa ilang mga linya, pero masakit na katotohanan naman ang ilan. Medyo exaggerated lang talaga kumbaga ang pagkakasabi. Isa pa, kailangan ba talaga natin patulan yun? Tayo lang yata ang bansang nagwawala agad kapag nasabihan ng masama, o naisama sa isang joke na medyo offensive.
Para naman sa ating mga Pinoy, ‘wag tayong magmalinis, okay? Nasaktan ang pride natin. Ayus lang magalit at mainis pero hanggang dun na lang. ‘Di na kailangang maghuramentado sa buong mundo dahil sa opinyon ng isang tao sa ating bansa. Sos… Tayo din naman ay may sinasabing hindi maganda sa ibang lahi. Manood na lang kayo ng Family Guy para may matutunan kayo.
Apir!
May bago na namang pinagpipyestahan ang mga Pinoy. Hindi naman kalakihan, hindi ren nakakatuwang tingnan, ewan ko kung bakit parang outbreak ng bubonic plague nung unang panahon ang pagkalat ng mga litrato at video.
Kung hindi mo naman alam ang mga nangyayaring ganito, mabuti naman. Huwag mo nang alamin. Hindi ko na din naman sasabihin dito direkta kung ano talaga, pero malamang kung marunong kang magbasa at umintindi e malalaman mo ren.
Napatunayan ko na sadyang maraming Pinoy ang may mapanirang karakter. Bakit kapag may artistang nahuhubaran, kahit gaano kaliit ang makikita, e pinagkakaguluhan na agad? At bakit parang nagiging obligasyon mo na ipakita ren sa ibang tao? Kung may larawan kang hubad, gugustuhin mo bang makita ito ng lahat? (hindi kasali ang mga exhibitionists sa tanong na ito) O kaya larawan ng nanay mo? Ng lola mo? Ng kapatid mo? Kung hindi naman kilala ang nasa larawan, hindi naman ito pagkakaguluhan. Malas na lang kase ni Anne at sikat s’ya. Mas malaki ang magiging epekto sa kanya.
Hindi naman nadadagdagan ang antas mo sa buhay kapag pinamahagi mo sa mga kaibigan mo ang ganong klaseng larawan. Hindi ka ren kumikita dyan. Sadya lang lumalabas ang tinatago nating ugaling manira ng kapwa. Dahil dyan nakikita ang pagiging bastos at walang respeto natin sa kapwa, sa kababaihan. Kung nakakuha ka ng litrato o ng video, hindi mo na kelangang gawing misyon na ikalat ito sa Internet. At masagasaan ka sana ng limang bus kung ikaw ang nagpublish pa nito sa mga tabloids at wala man lang censorship. Napakababaw ng kaligayahan. Sana magantihan kayo.
Sa mga artista naman, huwag maging tanga, okay? Huwag maging tanga. Kung alam n’yo namang may gagawin kayong pagtatambling-tambling sa entablado, siguraduhing maayos ang suot. Huwang maging tanga. Lalo na kung hindi naman kagandahan ang pwedeng makita sa inyo kung sakali. Tsk tsk…
Angel Locsin, please lang… wag sanang mangyari sa’yo ang nangyari kay Anne Curtis. Baka burahin ko ang batikos na ito at tuluyan nang makigulo sa paghanap sa larawan at video mo. Okay?
Apir!